WİNDOWOS NT Microsoft NT (New Technology) İşletim Sistemi, Windows NT 3.1 adıyla sunulan 1993' teki sürümünden bu yana, ağ işletim sistemleri için, standart belirleyici olmuştur. İlk sürümünün kullanışsızlığına karşın, bu işletim sisteminin özellikleri ve işlevselliği daha sonra sürekli olarak gelişmiştir. Büyük reklam kampanyaları, Microsoft'un gündemdeki işletim sistemi Windows 95 ile ilgilenirken, Windows NT' ye bir takım yeni özellikler ve işlevler, gürültülü olmasa bile düzenli olarak eklenmiştir. Ağ yazılım uzmanları bu ilerlemeyi ve her yeni ilerlemeyle birlikte gelen kazanımları da fark etmişler, ancak hiçbir zaman Windows NT' yi ağ işletim sistemleri içinde bir lider olarak ilan etmeye hazır olmamışlardır. Windows NT sürüm 4' ün gelişmesiyle bu durum değişmiştir. Windows NT' nin 4. Sürümü, Windows 95' den gelen kullanımı kolay grafik arabirimleri kendisiyle bütünleştirmesi, hem de farklı coğrafi konumlardaki kullanıcılarla kurulacak bağlantı sorunlarına getirdiği çözümler açısından, ağ işletim sistemleri içinde oldukça büyük bir gelişimi temsil etmektedir. Tüm kullanıcıların bağlantılarını yaptıktan sonra da, bilginin paylaşımı için insanların çalışma biçimlerinde kökten değişiklikler yapacak olan, yeni ve güçlü birtakım araçlar da sağlamaktadır. Dahası, teknolojik mekanizmanın tümü, daha önce olduğundan çok daha kolay bir biçimde denetlenmekte ve yapılandırılmaktadır. Windows NT Server' ın 4. Sürümü zahmetsiz bir yönetime doğru adımdır. Windows NT ağı, genellikle istemci/sunucu mimarisi olarak adlandırılan merkezleşmiş bir ağ işletim sistemini kullanır. Ağ işletim sisteminin büyük bölümünün çalıştırıldığı merkezi bilgisayar, sunucu (server) olarak adlandırılır. Sunucu tarafından yönetilen kaynakları kullanan bilgisayara ise istemci (client) denir. Böylece bir ağdaki tüm bilgisayarlar, sunucu ya da istemci olarak görevlendirilmişlerdir. Sunucular hizmet sağlar, istemciler de bu hizmetleri kullanırlar. Her bilgisayar, bir işletim sistemi gerektirir. Ancak, bir ağ sunucusu ile bir ağ istemcisinin gereksinimleri genellikle çok farklı olmaktadır. Bir sunucu, bir kişisel PC işletim sistemi tarafından normal olarak kullanılan işlevlere ek olarak, şu işlemleri de yönetmelidir ; Uzak dosya sistemleri Paylaşılan uygulamaların çalıştırılması Paylaşılan ağ aygıtları için girdi ve çıktı Ağ bağlantılı işlemlerin CPU zamanlaması Ağ güvenliği Ağ sunucusu, sunucuya özgü ek ağ işlevleri için tasarlanan bir işletim sistemini kullanır. Bir sunucu düzinelerce ve hatta yüzlerce kullanıcı için yazdırma, dosya ve diğer hizmetleri sağlamak zorunda olduğundan, bir ağ işletim sistemi güçlendirilmiş ve sağlam olmak zorundadır. Birçok kullanıcı, işlerinin yapılması için sunucuya güvenir, bu nedenle sık yinelenen sistem hatalarını ve hatta reboot yapmak zorunda kalmak istemez. Bir ağ istemcisi, iş istasyonu işletim sistemini kullanır. Çünkü, istemci işletim sistemi, sunucu işletim sistemi kadar dayanıklı olmak zorunda değildir. Bir iş istasyonunun yeniden önyüklemesi, kullanıcı için sıkıntı yaratabilir ama bir başkasının çalışmasını aksatmaz. Bir istemci için yerleşik bir güvenlik sistemi de gerekmez, çünkü istemcinin güvenliği ağ işletim sistemi tarafından sağlanmaktadır. Bir Windows NT Server ağındaki istemciler, MS-DOS, Microsoft Windows 3.1, Windows 95, Windows NT Workstation, UNIX, Macintosh OS ve OS/2 gibi herhangi bir işletim sisteminde olduğu gibi çalışırlar. Bununla birlikte, bir istemci işletim sistemi ne kadar gelişmiş olursa, güvenlik ve bilgi paylaşımı alanlarında ağ işletim sistemiyle işbirliği de o kadar iyi olur. Microsoft Windows NT, çok kullanıcılı sistemlerde, güvenlik, multitasking, istemciâ" sunucu (clientâ"server) modeli gibi konuları destekleyen bir işletim sistemidir. NT Workstation ve NT Server olmak üzere iki çeşittir. 1. NT Server NT Server önemli görevleri üstlenen güçlü bir ağ işletim sistemidir. NT Server ağ yönetiminde gereksinim duyulan yardımcı ve yönetici programlara sahiptir. NT Server işletim sisteminin en önemli özelliği istemci - sunucu (Client â" Server) işletim modelidir. NT Server işletim sistemiyle birlikte Microsoft, Backoffice stratejisini geliştirmiştir. Backoffice, server programlarından oluşan bir program ailesidir. 2. NT Workstation NT Workstation, yerel güvenliğe sahip olan bir işletim sistemidir. NT Workstation tek başına güçlü bir işletim sistemi olarak kullanılabildiği gibi, eşler arası (peer to peer) ağ olarak da kullanılabilir. NT Workstation aynı zamanda NT Server' ın bir iş istasyonu olarak da kullanılır. Donanım Bağımsızlığı Taşınabilirlik veya mimari bağımsızlık olarak da bilinen donanım bağımsızlığı, Windows NT'nin yalnızca bir işlemci türü için tasarlanmadığı anlamına gelir. Gerçekte, ilk gerçekleştirilişi, bir Reduced Instruction Set Computing â"RISC yongası (chip) olan MIPS R4000 üzerinedir. Windows NT Server' ın veya Windows NT Workstation' ın 4. Sürümünü şu işlemcilere yüklenebilir ; Intel 80486, Pentium, Pentium Pro ve üstü DEC Alpha RISC MIPS RISC Power PC İşlemciler iki sınıfa ayrılır. Bunlar; CICS işlemciler: Intel 80386, 80486, Pentium ve bazı diğer güncel işlemciler. Bu işlemciler çok sayıda makine kodu içerirler. RISC işlemciler: 80' li yıların ortasında geliştirilen bu işlemci tipinde, CICS işlemcilerden farklı olarak daha az sayıda makine komutu bulunmakta ve bundan dolayı daha kısa sürede işlem yapma ve komutları daha hızlı işleme yeteneklerine sahiptir. Windows NT' nin belirli bir işlemci için yazılan parçaları, hardware absraction layer HAL (donanım soyutlama katmanı) denilen, yazılımın küçük bir kısmına yalıtılmıştır. Microsoft'ta çalışan mühendisler, işletim sistemini yeni bir yongaya taşımak için; C kodunu yeniden derlemişler ve yeni bir HAL yazmışlardır. Bu, göründüğü kadar kolay değilse de, çok zor olduğu da söylenemez. Sonuç, maliyet ile başarım arasında, özel durumunuza en uygun dengeyi kuracak bir donanımı seçebilmektir. Çoklu işlemciler için destek Windows NT Server, simetrik çoklu işlemcili bilgisayarları da desteklemektedir. Dört işlemcili bir bilgisayara yüklenebilir. Windows NT Workstation ikiden fazla işlemcisi olmayan makinelerle sınırlanmıştır. Çok görevlilik ve çoklu çalışma Çok görevlilik, sizi birçok şeyin aynı anda olduğuna inandıran bir yanılsamadır. Gerçekte olan, işlemcinin birçok görev arasında hızla geçiş yapmasıdır. Çok görevlilik, hızlı bir bilgisayarda ve onu iyi kullanan (Windows 95) bir işletim sisteminde, birçok şeyin aynı anda olduğu izlenimini veren oldukça inandırıcı bir yanılmasa yaratmaktadır. Windows NT, çok görevliliği çok iyi kullanmakta ve her görevi diğerlerinden özenle ayırmaktadır. Bu, aksayan bir programın tüm sistemi bozmasını önlemek için gereklidir. Çökmüş bir uygulama, diğer görevleri veya sistemin kendisini etkilemeden kapatılabilir. Bununla birlikte Windows NT, çoklu çalışmayı gerçekleştiren uygulamalardan da yararlanabilir. Çoklu çalışma, bir uygulamanın çok sayıda yürütme yolunu iş parçacığı (thread) kullanabildiği bir işlemdir. Çok işlemcili bir bilgisayarla işlem yaparken, iki iş parçacığı aynı anda çalışabilir. Başka bir deyişle çoklu çalışma, çok görevliliğin yapar gibi göründüğü şeyi gerçekte yapmaktadır. NT dosya sistemi NT File System (NTFS), Windows NT Server ve Windows NT Workstation ile kullanılabilmesi için tasarlanmıştır. Söz konusu dosya sistemi, daha önceden çalışmış olabileceğiniz File Allocation Table (FAT) veya VFAT sistemlerinden oldukça farklıdır ve bir ağ ortamına çok daha iyi uyar. NTFS şu özellikleri içerir: Boşluklar dahil 255 karaktere kadar dosya adları ve çoklu uzantılar için destek. Kısa MS-DOS uyumlu dosya adlarının otomatik oluşumu. Sıcak düzenleme özelliği. Kötü disk bölümündeki veri otomatik olarak iyi bir bölüme taşınır ve kötü olan, hizmetten kaldırılır. Dosya ve klasörler için izinler belirlemenizi sağlayan yerleşik güvenlik. Disk hatası durumunda dosyaları geri yüklemek için kullanılabilecek günlük dosyası biçimindeki hata toleransı. Özet olarak, Microsoft Windows NT ( New Technology ), Microsoft' un Windows ailesinden pek çok alanda farklılık gösteren ve en iddialı işletim sistemidir. Windows NT multi-thread ve çoğul-işlemli yeteneklere sahip bir işletim sistemidir. Bir server olarak pek çok işi hiç duraklamaksızın yapabilir. Windows NT, Microsoft' un "Her Yerde Ağ" stratejisinden yola çıkan ve son noktayı koyan bir ağ işletim sistemidir. NT, Gigabyte' larca dosyaları, birçok diski ve kaynağı aynı anda idare edebilen bir yapıya sahiptir. NT, geriye uyumluluk olarak Windows programlarından çoğunu çalıştırabilir. NT ile beraber gelen ekstra yönetim ve ağ izleme araçları sayesinde tüm ağı çok kolay bir şekilde izleyebilirsiniz. Dosya Güvenliği Dosya güvenliğini sağlamanın iki yolu vardır: · Dosya erişimini denetlemek · Dosya bütünlüğünü korumak Hem veri hem de belge dosyaları yapılandırılmış biçimde veri içerir, ancak belge dosyaları genellikle insanlar tarafından okunabilirken, veri dosyaları bir program tarafından yorumlanmalıdır. Microsoft Windows NT Server sürüm 4 hem klasör hem de dosya düzeyinde erişimi denetlemenize olanak sağlar. Böylece, bir klasöre tam erişimi olan biri, o klasördeki bir dosyaya erişemeyebilir veya bunun tam tersi. Ancak bu sadece, NTFS dosya sistemini seçmişseniz mümkün olabilir. Aslında,Windows NT' deki izinler, herhangi bir dosyaya atanabilen bileşimlerdir. Kişisel dosya özellikleri şunlardır: Read (Okuma) (R) Write (Yazma) (W) Execute (Çalıştırma) (E) Delete (Silme) (D) Change Permissions (P) Take Ownership (O) Ayrıca, yetkilendirilmemiş erişim denemelerini önleyecek şekilde hassas ve gizli dosyaları denetlemek gerekir. Program dosyaları Program dosyaları ve onları içeren klasörler, hemen her zaman Read' e (yalnızca okuma) ayarlanmalıdır. Çünkü, kullanıcılar nadiren yazmaya gerek duyacaklardır. Ayrıca Read erişimi, kullanıcıların kasıtlı veya kasıtsız olarak dosyaların silinmesi, üzerine yazmasını ya da virüs getirmesini önler. Bununla birlikte, bütün dosyaları Read' e ayarlamak da yeterli değildir, çünkü bir klasöre Change Permissions erişimi olan bir kullanıcı, klasördeki herhangi dosya için erişimi değiştirebilir. Güvenlik Windows NT server, yönetici tarafından herhangi bir ağ türü için yapılandırılabilen birçok güvenlik özelliği içerir. Ağ üzerindeki bilgi değerlidir ve korunması gereklidir. Ağ ne kadar büyük olursa, güvenlik de o denli önemli olur; sistem hataları ve kullanıcı sorunları üreyebilir. Ağ, her kullanıcının verisini donanım ve yazılım hatalarından korumalı, yetkisiz kullanıcıları dışarıda bırakıp yetkili kullanıcıları da yapmamaları gereken şeylerden uzak tutmalıdır. RAID desteği Redundant Array of Inexpensive Disks -RAID teknolojisi, sabit sürücülerin hata toleransını geliştirmektedir. Birçok durumda RAID olanağından yalnızca belirli bir donanımı satın alarak yararlanabilirsiniz. Windows NT Server yalnızca SCSI donanımı ve standart sabit sürücüler gerektiren bir RAID yazılım desteği sağlamaktadır. Microsoft Internet Information Server Windows NT Server, sürüm 4' ün ayrılmaz parçası olan Internet Information Server (IIS), World Wide Web, ftp ve Gopher hizmetlerini kurup yönetmenize izin verir. Microsoft Exchange Microsoft Exchange, Internet postası ve Microsoft Mail'i uzlaştıran yerleşik bir ileti merkezidir. İletilere katıştırılmış biçimde dosya gönderip alınabilir. Ağa Exchange Server' ı ekleyerek, yerel ve dünya çapındaki ağlarla tam bir ileti ve bilgi paylaşım sistemi yaratılabilir. Windows NT Server İçin Donanım Gerekleri Windows NT Server güçlü bir işletim sistemi olduğu için, doğal olarak güçlü bir bilgisayarı gerektirir. Kimi sunucular daha fazla, kimileri ise daha az güçlü donanımlar gerektirmektedir. Aşağıdakiler, bir sunucu için temel donanım gerekleridir. Bir Intel 80486/66 veya daha yükseği, bir Intel Pentium, Power PC, Digital Alpha AXP veya MIPS R4x00 gibi bir desteklenmiş RISK işlemcisi. Windows NT Server bilgisayarları en fazla 4 mikroişlemciye kadar destekler. Windows NT server ile çalışan bir işlemci için en küçük değer 80486/25 olsa da, etki alanı denetçisi veya dosya sunucusu rolündeki bir bilgisayarın en az bir Pentium mikroişlemcisi olmalıdır. 80486/66, NT Server ile çalışan diğer herhangi bir bilgisayar için en gerçekçi minimum değerdir. Windows NT Server sistem dosyalarının bulunacağı bölmede en az 123 MB sabit disk alanı. RISC tabanlı bilgisayarlar için, sabit sürücü bölmesi üzerinde en az 159 MB sabit disk alanı olmalıdır. VGA ya da daha iyi bir ekran. Ağ üzerinde yükleme yapmayan herhangi bir bilgisayar için, desteklenmiş bir CD-ROM sürücü. Intel x86 tabanlı bir bilgisayar için, desteklenmiş CD-ROM sürücüsüne ek olarak bir 3.5 inç yüksek yoğunluklu disket sürücü. x86 tabanlı bilgisayarlar için en az 12 MB RAM; 16 MB önerilen, 32MB ise en iyi olandır. RISC tabanlı bilgisayarlar için en az 16 MB RAM; 32 MB olmalıdır. Fare veya başka bir imleme aygıtı. Desteklenmiş bir ağ kartı. Desteklenmiş terimi, donanımın, Windows NT Server CD-ROM' unda bulunan Windows NT 4.0 donanım uyumluluk listesinde bulunması anlamına gelir. İyi Bir Parola Seçmenin Kuralları İyi bir parola aşağıdaki özelliklere sahiptir : Oturum açma adındaki karakterlerin bir rotasyonu değildir. En azında iki alfabetik ve bir tane de alfabetik olmayan karakter içerir. En az altı karakter uzunluğundadır. Parola, kullanıcı adı ve baş harfleri, çocuklarının veya diğer belirgin kişi adlarının baş harfleri veya bu tür verilerle kullanıcının doğum tarihi ve telefon numarası gibi verilerin bileşimi de olmamalıdır. NT Workstation ve NT Server Karşılaştırması NT Workstation, yerel güvenliği (client security) ve üstün performansı ile özel uygulamalar için geliştirilmiştir. Kısaca NT Workstation, istemci â" sunucu (Client â" Server) modelinin client yapısını oluşturmak için imal edilmiştir. NT Server ise merkezi sistem yönetimini üstlenen bir hizmet birimi yazılımıdır. Adından da anlaşılacağı gibi istemciâ"sunucu modelinin server yapısını oluşturmak için yapılmıştır. Kısaca farkları : Maksimum Bağlantı : NT Workstation' da yapılacak maksimum bağlantı sayısı 10' dur. Fakat NT Server' da sınırsız sayıda bağlantı yapılabilir. Simetrik Çoklu İşleme : NT Workstation' da 2 işlemci desteklenir. NT Server' da ise 4 işlemci desteklenir. RAS (Remote Access Server) (Server' a Uzaktan Erişim) : NT işletim sistemi internet bağlantısıyla Server' ın uzaktan kontrolüne imkan tanımaktadır . Server' a uzaktan erişimin sayısı Workstation' da 1' dir .Fakat NT Server' da aynı anda 256 tane erişim yapabilir. Dizin Çoğaltma : NT Workstation' da alıcı olarak mümkündür. Server' da ise hem alıcı hem de verici olarak bu özellik mümkün hale getirilmiştir. Domain (Bölge) Kontrolü : Workstation, domain kontrolünü desteklemez. Server destekler. Macintosh Hizmetleri : Workstation, Macintosh hizmetlerini desteklemezken, Server bu hizmetleri destekler. DFT (Disk Aksaklık Toleransı) : Workstation disk aksaklık toleransını desteklemez, Server destekler. Internet /Intranet : Workstation bu iki özelliği Peer Web Servisi olarak desteklerken , Server ise IIS , Front Page özellikleri ile destekler. NT İşletim Sisteminin Özellikleri Çoklu Ortam : Intel 386 ve üzeri işlemcileri destekler. Power PC gibi RISC (Reduced Instruction Set Computers) işlemcilerini destekler. Çoklu ortamı desteklemesi yanında simetrik çok-işlemciliği(symmetric multiprocessing) destekler. Çok görevlilik ve Çok İşlemlilik : Çok görevlilik (multitasking), çok sayıda uygulamanın aynı anda çalışmasıdır. Bir uygulama çalışırken diğer uygulamaların da aynı anda çalışması sağlanır. Bunun yanısıra bir uygulama parçacıklara(thread) bölünerek aynı anda birden fazla işlem çalıştırır. Bu arada sisteme dahil olan diğer işlemciler de kullanılır. Böylece uygulama çalıştırma konusunda hız sağlanır. Güvenlik : Bir ağ yapısında güvenlik, o ağda bulunan bilgi kaynaklarının korunması ile sağlanır. Bellekte ve sabit diskte bulunan verilerin, belli kullanıcı hakları ve izinleri ile güvenliği sağlanır. Bu şekilde gerek dışarıdan, gerekse içeriden kaynaklanabilecek saldırılar daha aza indirgenmiş olur. Farklı Uygulamaları Destekleme : Microsoft Windows NT işletim sistemi, diğer işletim sistemleri için yazılan uygulama gruplarını destekler. Bu uygulamalar; Ms-Dos, Win 16, Win 32, OS/2, POSIX. Bütünleştirilmiş Ağ Olanağı : NT işletim sistemi, gerekli ağ sürücülerine (network drivers (NETBeui) ve protokollerine sahiptir. Bununla birlikte NT başka ağ yapılarını da desteklemektedir. Bunlar; Banyan VINES, DEC PATHWORK, IBM LAN Server, IBM SNA, LAN Manager, WFW, Novel Netware, Apple Talk, TCP/IP. Gelişen Teknolojileri Kullanabilme : Microsoft Windows NT işletim sistemi, günümüzde hızla gelişen donanım olanaklarını kullanabilme yönünden gelişmiş özelliklere sahiptir. Çoklu Bağlanma Olanakları : Windows NT İşletim Sistemi değişik bilgisayarlar arasında bağlantı sağlar. NT NDIS uyumlu protokolleri destekler. Bunlar: TCP/IP, Netbeui, DLC, Apple Talk, Nwlink. İstemci Desteği : Windows NT işletim sistemi iş istasyonlarını destekler. MS-DOS, Windows, Wfw, NT Workstation, OS/2, Novell Netware ve Macintosh (NT Server sadece). Dosya Sistemi : NT işletim sistemi, diğer işletim sistemlerinin yanısıra FAT, HPFS, NTFS ve CDFS dosya sistemlerini destekler. |
0 yorum:
Yorum Gönder